Eindadvies over regionale samenwerking leidt tot aanpassing vorm

Op donderdag 7 april 2011 heeft Ben Hammer het eindrapport “Meer samen; samen méér” gepresenteerd van het onderzoek dat met raadsleden uit alle gemeenten, enkele bestuurders en gemeentesecretarissen is uitgevoerd. Kern van het advies is dat uitgegaan wordt van een samenwerkingsvorm op maat, naar gelang de omvang en de aard van de samenwerking. Aanbeveling is daarnaast om het regiobestuur compacter te maken en de kaderstellende rol van de gemeenteraden in de samenwerking te versterken. Dit vermindert de bestuurlijke drukte. Er komen veel nieuwe taken op gemeenten af. Samenwerking helpt om taken efficiënt met lagere kosten voor de burger uit te voeren. De samenwerking moet daarbij minder vrijblijvend worden. Het advies beschrijft een gedeelde urgentie en gevoelde ambitie om de regionale samenwerking te versterken.
 
                                        
Er zijn diverse redenen voor een herijking van de regionale samenwerking. Het voornemen tot herindeling van gemeenten in deze regio. Schaalvergroting van de politie- en de veiligheidsregio. Rijks- en provinciale taken die op gemeenten afkomen, zoals Awbz taken en de Jeugdzorg. Daarnaast was er onvrede bij raadsleden over het huidig functioneren van het gewestbestuur. Gemeenteraden willen vooraf betrokken zijn bij beleidsontwikkeling in de regio.
 
Opdrachtgeverschap gemeenten
Het eindrapport geeft het resultaat van een onderzoek waarin naast de inhoud ook de vorm van de samenwerking in het gewest Gooi en Vechtstreek tegen het licht gehouden is. Vastgesteld wordt dat op de regionale bestuurlijke agenda de onderwerpen staan die je op het regionale niveau mag verwachten. Meer aandacht mag nog uitgaan naar facilitaire samenwerking. Dat werkt kostenbesparend voor de burger. De bestaande samenwerkingsonderwerpen zijn getoetst aan meerwaarde en rendement. De GGD, de afvalstoffendienst GAD en de ambulancedienst RAV zijn samenwerkingsvormen die effectief zijn.
Ook op terrein van verkeer en vervoer, ruimtelijke ordening, wonen, welzijn, zorg en milieu levert samenwerking meerwaarde. Om de betrokkenheid van gemeenteraden te versterken is het tijdig aanreiken van kerninformatie en het opwekken van interesse voor de regionale agenda van belang.
 
Kaders stellen en elkaar binden
Er wordt aanbevolen om drie (elders in het land) effectief bewezen instrumenten in te zetten die betrokkenheid ondersteunen: een vierjaarlijkse regionale strategische agenda, een jaarlijkse kadernota en als afronding het opstellen van convenanten waarin afspraken tussen gemeenten bindend worden vastgelegd. Raadsbetrokkenheid is van belang voor het waarborgen van de legitimiteit van de regionale samenwerking.
Het vastleggen van afspraken in convenanten versterkt elders de effectiviteit van de samenwerking.
 
Gedifferentieerd samenwerkingsmodel voor Gooi en Vechtstreek
De aanbevelingen brengen vanuit verschillende samenwerkingsmodellen en voorbeelden elders in het land, de beste onderdelen samen tot een zogenoemd “gedifferentieerd samenwerkingsmodel” voor deze regio. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten samenwerking: beleid, uitvoering en facilitair.
 
Beleid
Aanbevolen wordt om hierbij een Kenniscentrum van en voor gemeenten in stand te houden. Dit zorgt ervoor dat kennis en deskundigheid van gemeenten en gewest op de verschillende werkvelden bij elkaar wordt gehouden.
Doelen, inzet en middelen worden vooraf vastgelegd in bindende convenanten.
 
Uitvoering
De manier van samenwerken in de vorm van de regionale afvalstoffendienst GAD, de GGD en de ambulancedienst RAV wordt als effectief gekenmerkt. Deze vorm van samenwerking zou op meer werkterreinen navolging verdienen. Aanbevolen wordt om intensievere regionale samenwerking bij de (Wabo) milieu- en bouwtoezichttaken en bij een aantal taken van de sociale diensten te onderzoeken.
 
Facilitair
Bij facilitaire zaken wordt geadviseerd om een raamovereenkomst met gemeenten af te sluiten met uitwerking per gemeente in dienstverleningsovereenkomsten (Service Level Agreements).
Het facilitaire gedeelte van het gewest, dat ondersteunende diensten verleent aan de regionale diensten GGD, GAD en RAV is een bestaande vorm van Shared Service Center. Aanbevolen wordt om onder bestuurlijke regie en op initiatief en onder leiding van de gemeentesecretarissen een Shared Service Center van en voor de gemeenten te ontwikkelen.